قانون جدید حذف زندان برای مهریه چه می گوید؟
در سال ۱۴۰۴ اصلاحاتی در مقررات مربوط به اجرای مهریه انجام شد که نگاه قانون به موضوع زندان برای مهریه را بهطور جدی تغییر داد. بر اساس این تغییرات، استفاده از مجازات حبس برای الزام مرد به پرداخت مهریه دیگر ابزار اصلی نیست و تنها در شرایط بسیار محدود امکانپذیر خواهد بود.
این اصلاحات با هدف کاهش زندانیان مالی و حرکت به سمت روشهای مؤثرتر برای وصول مهریه انجام شده است.
فهرست مطالب
اصل تغییر قانون چیست؟
برخلاف گذشته که با اجرا گذاشتن مهریه امکان صدور حکم جلب و زندان بهسادگی وجود داشت، در قانون جدید زندان بهعنوان ضمانت اجرای مهریه بهشدت محدود شده است. قانونگذار به این جمعبندی رسیده که زندانی کردن مردی که توان مالی پرداخت مهریه را ندارد، نه کمکی به وصول مهریه میکند و نه به نفع خانواده است.
زندان برای مهریه تا چه حد امکانپذیر است؟
طبق اصلاحات جدید، ضمانت اجرای کیفری فقط تا سقف محدودی از مهریه قابل اعمال است. در عمل، این سقف حدود ۱۴ سکه تمام بهار آزادی در نظر گرفته شده است. اگر مرد این میزان را پرداخت کند یا تکلیف آن مشخص شود، برای باقی مهریه امکان صدور حکم زندان وجود ندارد.
به این معنا که اگر مهریه در عقدنامه ۱۰۰ یا ۳۰۰ سکه تعیین شده باشد، زندان تنها در همان محدوده محدود قابل طرح است و نه برای کل مهریه.
وضعیت مهریههای بالا در قانون جدید
برای مهریههای بیشتر از سقف تعیینشده، زندان حذف شده و رسیدگی کاملاً مالی خواهد بود. دادگاه به جای صدور حکم حبس، وضعیت مالی واقعی مرد را بررسی میکند.
در این شرایط:
- اگر مرد دارای اموال یا درآمد باشد، مهریه از طریق توقیف اموال، حسابهای بانکی یا حقوق وصول میشود.
- اگر مرد توان مالی نداشته باشد، دادگاه حکم به تقسیط مهریه یا تعویق پرداخت میدهد.
جایگزین زندان چه ابزارهایی هستند؟
در مواردی که مرد توانایی پرداخت دارد اما عمداً از پرداخت مهریه خودداری میکند، دادگاه میتواند به جای زندان از روشهای جایگزین استفاده کند، از جمله:
- پابند الکترونیکی
- ممنوعالخروجی
- محدودیتهای قضایی
- توقیف اموال و درآمد
هدف این رویکرد آن است که امکان پرداخت واقعی مهریه فراهم شود، نه اینکه با زندانی شدن مرد، روند پرداخت کاملاً متوقف شود.
آیا حق زن برای دریافت مهریه از بین رفته است؟
خیر. مهریه همچنان حق قانونی زن است و حذف یا محدود شدن زندان به معنای از بین رفتن این حق نیست. زن همچنان میتواند مهریه خود را مطالبه کند و از مسیرهای قانونی برای وصول آن اقدام کند.
تغییر اصلی در این است که ابزار فشار کیفری جای خود را به ابزارهای مالی و اجرایی داده است.
خلاصه مطلب
قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۴ زندان را بهعنوان ابزار اصلی اجرای مهریه کنار گذاشته و آن را به موارد محدود کاهش داده است. مهریه همچنان قابل مطالبه است، اما تمرکز قانون از مجازات حبس به وصول واقعی و مالی مهریه تغییر کرده است.
این تغییرات همچنان محل بحث و بررسی است و اجرای دقیق آن در دادگاههای خانواده نقش تعیینکنندهای در حفظ تعادل حقوق زن و مرد خواهد داشت.
توصیه میکنیم اگر درگیر پرونده طلاق و مهریه هستید، پیش از هر اقدامی با شمارههای مندرج در سایت تماس بگیرید تا برای مشاوره حقوقی تلفنی، آنلاین و یا حضوری با مهدی نائینی وکیل پایه یک دادگستری راهنمایی شوید.
سوالات متداول
۱. آیا با قانون جدید، زندان مهریه بهطور کامل حذف شده است؟
خیر. زندان مهریه بهطور کامل حذف نشده، اما بهشدت محدود شده است. طبق اصلاحات جدید، فقط تا سقف مشخصی از مهریه (حدود ۱۴ سکه) امکان اعمال ضمانت اجرای کیفری وجود دارد. برای مهریههای بالاتر از این میزان، صدور حکم زندان عملاً منتفی است و دادگاه از روشهای مالی و اجرایی استفاده میکند.
۲. اگر مرد مهریه را نپردازد، زن چگونه میتواند آن را وصول کند؟
در قانون جدید، تمرکز اصلی بر وصول مالی مهریه است، نه زندانی کردن مرد. زن میتواند از راههایی مثل: توقیف اموال منقول و غیرمنقول، توقیف حسابهای بانکی، توقیف حقوق و درآمد و ممنوعالخروج کردن مرد برای دریافت مهریه اقدام کند. اگر مرد توان مالی نداشته باشد، دادگاه معمولاً حکم به تقسیط مهریه میدهد.
۳. آیا این قانون باعث ضعیف شدن حق زنان در دریافت مهریه شده است؟
از نظر قانونی، حق مهریه زنان حذف یا کم نشده است و مهریه همچنان دین قانونی مرد محسوب میشود. اما در عمل، ابزار فشار زندان کمتر شده و زن برای دریافت مهریههای بالا بیشتر باید از راههای مالی و اثبات توانایی مرد اقدام کند. به همین دلیل، این قانون از نظر برخی کارشناسان باعث کاهش قدرت اجرایی مهریه شده و از نظر برخی دیگر، اقدامی ضروری برای کاهش آسیبهای اجتماعی بوده است.
