سفته بعد از چند سال باطل میشود؟
اکثر اوقات به دلایل مختلفی از دیگران سفته میگیریم یا برای ضمانت کار، یا بابت قرض، یا برای یک قرارداد. چند سال میگذرد و بعد این سؤال پیش میآید که: آیا این سفته هنوز اعتبار دارد یا خودبهخود باطل شده؟ جواب کوتاه این است: سفته تاریخ انقضا ندارد، اما همیشه هم قابل استفاده نیست. در ادامه این موضوع که سفته چندسال اعتبار دارد و تا چه مدت قابل پیگیری است را بررسی میکنیم.
فهرست مطالب
آیا سفته باطل میشود؟
سفته مثل بعضی مدارک نیست که بعد از مدتی خودبهخود بیاعتبار شود. اگر سفتهای دست کسی باشد، از نظر قانونی هنوز یک سند طلب محسوب میشود. اما مسئله مهمتر این است که: بعد از گذشت زمان، ممکن است دیگر نشود از راه درست و مؤثر از آن مطالبه کرد. یعنی سفته هست، ولی زور حقوقیاش کم میشود یا حتی به صفر میرسد.
پای مرور زمان وسط است
در حقوق چیزی داریم به اسم مرور زمان. یعنی اگر کسی مدت خیلی طولانی برای گرفتن حقش هیچ کاری نکند، قانون دیگر مثل قبل از او حمایت نمیکند. در مورد سفته هم همین اتفاق میافتد.
واخواست سفته یعنی چه و چرا مهم است؟
اگر سفتهای در تاریخ سررسید پرداخت نشود، دارنده آن باید ظرف 10 روز برود و آن را واخواست کند؛ یعنی رسماً اعلام کند که این سفته پرداخت نشده.
اگر این کار انجام شود:
- سفته قدرت قانونی خیلی بیشتری پیدا میکند.
- پیگیری قضایی راحتتر میشود.
- میشود سریعتر اموال طرف مقابل را توقیف کرد.
اگر واخواست نشود:
- هنوز هم اجرا گذاشتن سفته ممکن است و میشود شکایت کرد.
- اما دیگر مزایای ویژه اسناد تجاری را ندارد و کار سختتر میشود.
سفته تا چند سال قابل پیگیری است؟
بهطور خلاصه:
-
اگر سفته واخواست شده باشد:
تا حدود 10 سال امکان پیگیری حقوقی جدی دارد. -
اگر واخواست نشده باشد:
باز هم میشود اقدام کرد، ولی هرچه زمان بیشتر بگذرد، دفاع طرف مقابل قویتر میشود و ممکن است دادگاه دعوا را نپذیرد.
نکته مهم این است که: بعد از گذشت زمان طولانی، سفته باطل نمیشود، اما عملاً ممکن است بیفایده شود.
اگر 5 سال یا 10 سال از سفته گذشته باشد چه؟
- 5 سال گذشته؟ هنوز در خیلی از پروندهها قابل پیگیری است.
- 10 سال گذشته؟ در بیشتر موارد یا خیلی سخت میشود یا اصلاً به نتیجه نمیرسد، مگر اینکه:
- بدهکار جایی اقرار کرده باشد
- یا قبلاً بخشی از پول را پرداخت کرده باشد
در این حالت مرور زمان قطع میشود و داستان فرق میکند.
سفتهای که برای ضمانت داده شده چطور؟
سفتههای ضمانتی (مثلاً برای کار یا قرارداد) هم از نظر قانونی مشمول همین قاعدهاند. اما یک نکته خیلی مهم هست: اگر تعهد اصلی تمام شده باشد و کارفرما یا طرف مقابل تسویه کرده باشد، نگه داشتن سفته دیگر وجه قانونی ندارد. حتی در بعضی موارد میشود بابت نگه داشتن یا استفاده از آن شکایت کرد.
سفته سفید امضا بعد از چند سال اعتبار دارد؟
اگر کسی سفته سفید امضا داده باشد و بعداً از آن سوءاستفاده شود، حتی اگر چند سال گذشته باشد، باز هم میشود:
- دعوای سوءاستفاده از سفید امضا
- یا در مواردی دعوای جعل
مطرح کرد، البته به شرط اینکه بتوان این سوءاستفاده را ثابت کرد.
جمعبندی
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم: سفته کهنه باطل نمیشود، ولی ممکن است دیگر به درد نخورد. اگر سفتهای دستتان هست و میخواهید بابتش اقدام کنید، هرچه زودتر بهتر. گذشت زمان معمولاً به نفع کسی است که بدهکار است، نه طلبکار.
برای مشورت درباره سفته قدیمی و بررسی احتمال ابطال آن با شمارههای مندرج در سایت تماس بگیرید و از مشاور حقوقی مهدی نائینی وکیل پایه یک دادگستری استفاده کنید.
سوالات پرتکرار
۱. آیا سفته بدون تاریخ هم اعتبار دارد؟
بله، سفته بدون تاریخ هم معتبر است ولی اگر اختلاف پیش بیاید، دردسر اثبات زیاد میشود.
۲. اگر سفته گم شده باشد چه؟
در صورت گم شدن سفته باید از دادگاه درخواست ابطال سفته مفقودی کرد.
۳. آیا میشود سفته خیلی قدیمی را اجرا گذاشت؟
اجرا گذاشتن سفته های قدیمی در بعضی موارد ممکن است، ولی معمولاً کار سخت و پرریسکی است.
